سنگدانه های سبک

سنگدانه های سبک، دانه هائی هستند که ب ه علت تخلخل زیاد، وزن فضا یی آنها کم است . دانه های سبک در ساختن بتن سبک باربر و عایق حرارتی، بلوک های بتنی سبک، ملا تها و اندودهای سبک و به تنهایی برای پر کردن فضاهای خالی  به منظور سبکی و عایقکاری حرارتی و صوتی به مصرف می رسند.

انواع سنگدانه های سبک سنگدانه های سبک به دو گروه اصلی طبیعی و مصنوعی دسته بندی می شوند.

1. دانه های سبک طبیعی

مهمترین مواد اصلی دانه های سبک طبیعی عبارتند از :

پامیس ، سنگ پا، سکوری ، پوکه سنگها، خاکسترها و تو فها که همگی منشاء آتشفشانی دار ند و دیاتومیت  که سنگی رسوبی ، متشکل از جلد سیلیسی دیاتومه ها  (جلبکهای تک یاخته ای دریایی) است. مصرف دانه های سبک طبیعی به خاطر دشواری ها و مسائل حمل و نقل در نزدیکی معادنشان مقرون به صرفه است، ولی به علت محدودیت منابع طبیعی، استفاده از آنها در نقاط دور از معدن فراگیر نیست. سنگ پا از جنس شیشه ای متخلل به رنگ سیاه و پامیس همانند سنگ پا است با این تفاوت که رنگ آن خاکستری روشن، حفره های آن ریزتر و توزیع آنها یکنواخت تر است . پوکه معدنی سنگی است همانند کف، از نوع آتشفشانی به رنگ روشن با وزن فضایی حدود 500 تا 900 کیلوگرم بر مترمکعب. 

2. دانه های سبک مصنوعی

دانه های سبک مصنوع ی بسته به نوع مواد خامی که برای تولید آنها مصرف می شود ، انواع مختلفی دارند. گروهی از آنها از حرارت دادن و انبساط خاک رس، سنگ رسی، سنگ رسی دیاتومه ای، سنگ لوح 5 پرلیت، ورمیکولیت و ابسیدین تولی د می شوند . گروه دوم از انبساط روباره مذاب کوره آهنگدازی توسط مقادیر کنترل شده آب در ماشینهای مخصوص یا با پاشیدن مقدار کمی آب (جت آبی ) روی روباره مذاب حاصل می شود که جسمی متخلخل، سبک و شبیه سنگ پا، با وزن فضایی 300 تا 1100 کیلوگرمبر متر مکعب است . بالاخره گ روه سوم را جوش های صنعتی تشکیل می دهد که از خاکسترها و پسمانده های کوره های زغال سنگی به دست می آیند. دانه های سبکی با ترکیبات آلی نیز مورد مصرف قرار گرفته اند ، که از جمله آنها می توان پلی استایرین منبسط شده 1 را نام برد.در ا یران تنها پوکه رسی یا خاک رس منب سط شده (لیکا) 2 و پرلیت منبسط شده 3 تولید می شود ، ولی هنوز برای آنها استانداردی نوشته نشده است. وزن مخصوص فضا یی 4 پوکه رسی ، که در کوره گردنده تولید می شود ، از 300 تا 650 کیلوگرم بر متر مکعب می باشد و با آن می توان بتنهای سبک با وزن مخصوص بین 800 تا 1800 کیلوگرم ساخت. پوکه رسی در پر کردن فضاهای خالی، ساختن بلوک های سبک وزن و بتنهای سبک عایق حرارتی و بتن سبک باربر (سازه ای) به مصرف می رسد . بتن لیکا (پوکه رسی ) از سایر بتنهای دانه سبک مقاومت بیشتری دارد.

پرلیت سنگی است شیشه ای با منشاء آتشفشانی به شکل مروارید 5 که د ر اثر حرارت دادن در گرمای900 تا 1000 درجه، آب موجود در آن به صورت بخار درآمده و سبب ازدیاد حجم چشمگیر پرلیت (که دراین درجه به صورت مذاب و خمیری درآمده است ) می گردد. بتن پرلیتی مقاومت کمی دارد و بیشتر برای عایقکاری حرارتی به کار برده می شود . پرلیت منبسط ش ده در ساختن ملات ها و اندودهای گچی و سیمانی سبک به مصرف می رسد . اندودهای پرلیتی ، عایق حرارتی مناسبی هستند ، خطر گسترش آتش را کاهش می دهند و ویژگیهای جذب صوت آنها مطلوب است.